ivolucja.pl

O układach silników słów kilka

Jak zapewne wiecie, Ford Mustang ma silnik V8, a Honda Civic R4. Tylko co to w ogóle znaczy? Brzmi jak jakieś beblanie by wyjść na mądrego. Tylko, że to ma znaczenie.

Jak zapewne wiecie, silniki są różne. Mogą być na ropę lub benzynę czy gaz LPG, czasem CNG. Mogą być dwu- i czterosuwowe. Mogą być umieszczone wzdłuż i w poprzek samochodu. Z przodu, z tyłu, po środku i wszędzie pomiędzy. Nieco zamotałem, ale jest jedna cecha, która pojawia się przy każdym silników. Jest to układ cylindrów. Mogą być ułożone różnie, ale zawsze się to podaje, bo ta jedna cecha odnosi się do każdego silnika. Tylko co znaczy, że cylindry są ułożone?  Oznacza to, że gdy na nie patrzymy pod odpowiednim kątem możemy dostrzec jakiś kształt, literę, symbol. Oczywiście nie zawsze, ale do tego przejdziemy… teraz!

Silniki rzędowe - R3, R4, R5…

Jak widzicie, tłoki umieszczone są w rzędzie. I są 4. Więc jest to silnik R4/zdjęcie: Wikipedia

Silniki rzędowe to najczęściej spotykany rodzaj silników. Zaletami takich silników jest to, że są wąskie, tanie w produkcji oraz bardzo elastyczne. Nie elastyczne, w sensie, że z gumy, tylko, że silnik rzędowy może mieć od 1 do… hm, uznajmy, że ośmiu cylindrów, stąd cyfry po literze R w nazwie. A dlaczego powiedzmy, że ośmiu? Potem przez długość tego silnika przeciążenia bebechów silnika są na tyle duże, że mogą się po prostu złamać. A to nie jest fajne. Mówimy o długości, bo gdy dodajemy jeden cylinder do drugiego w rzędzie to rząd ten robi się coraz dłuższy. Proste. Nie zgadniecie, skąd wzięła się litera “R” obok liczby cylindrów w nazwie. R znaczy… Rzędowy. Dlatego w krajach anglojęzycznych używa się wielkiej litery “i” od słowa In-line czyli w rzędzie. Jest jeden rodzaj silników, który może występować tylko w rzędzie. Są to silniki Wankla. Przez swoją konstrukcję nie są one w stanie być inaczej skonstruowane niż rzędowo i jak ktoś wam mówi, że ma Wankla w układzie V (albo jakimkolwiek innym) to możecie go wyśmiać.

Silniki Widlaste - V6, V8, V12...

Ta srebrna litera V z przodu to właśnie silnik. Konkretnie V-Twin z Morgana 3-Wheelera/ zdjęcie: Tek Peeps

Silniki widlaste to drugi najczęściej spotykany rodzaj silnika. Nazwa V wzięła się od głównego bohatera Cyberpunka 2077 od tego, że jeśli spojrzymy na taki silnik od przodu to cylindry będą ułożone w literę V. Obecnie ten układ cylindrów możemy spotkać w wielu dużych autach premium: Audi A6, BMW X5 czy nawet Rolls-Royce’ach oraz w wielu autach sportowych: Fordzie Mustangu, Koeniggsegach czy Lamborghini. Do niedawna jednak, silniki układu V można było kupić w Fordzie Transicie, Alfie Romeo 147 i Renault Clio. Ich zasięg rynkowy był sporo większy niż obecnie. Cóż, normy emisji spalin i postęp technologiczny zrobiły swoje. Warto pamiętać, że silniki widlaste zawsze mają parzystą ilość cylindrów, zaczynamy zatem od dwóch (V2, chociaż mówi się na nie V-Twin) i idziemy w górę do 16 (V16) potem pojawia się ten sam problem co w silnikach rzędowych. Tylko po co stosować silniki V? Niewątpliwą zaletą takiego silnika jest to, że jest on stosunkowo krótki, bo gdy chcemy mieć w aucie 6 cylindrów to silnik rzędowy będzie długi, natomiast silnik V pozwoli nam to rozłożyć na dwa rzędy, będzie więc krótszy. Jednak będzie też szerszy. Coś za coś.

Silniki Bokser - B4, B6…

Jak widzicie silniki Bokser są naprawdę płaskie / zdjęcie: Rimrock Subaru

Powoli przechodzimy w coraz rzadziej stosowane konstrukcje. Boksery to silniki na które czasem mówi się, że są płaskie. I słusznie. W dużym uproszczeniu te silniki to takie V’ki tylko bardzo rozchylone, do momentu gdy oba rzędy cylindrów leżą płasko (no prawie). Zaletą takiego rozwiązania jest to, że środek ciężkości może być umieszczony bardzo nisko w samochodzie co pomaga przy nagłych zmianach kierunku jazdy. Niestety przez to jak cylindry są rozchylone silniki te są bardzo szerokie, mają więc bardzo ograniczone zastosowania. Obecnie z takich silników korzystają tylko dwie marki: Subaru i Porsche. Subaru korzysta we wszystkich swoich modelach z takiego rozwiązania, konkretnie z płaskiej czwórki (B4), z kolei Porsche tylko w modelach sportowych czyli 911 oraz 718. W samochodach marki Porsche stosowane są sześciocylindrowe Boksery (B6) oraz w najsłabszych 718 czterocylindrowe tego samego układu.